เจาะลึกขั้นตอนการได้มาซึ่ง "คปอ." และสัดส่วนผู้แทนลูกจ้างที่ถูกต้องตามกฎหมาย
การจัดตั้ง คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (คปอ.) ไม่ใช่เพียงการแต่งตั้งใครก็ได้ขึ้นมาทำหน้าที่ แต่มีกระบวนการ "เลือกตั้ง" และ "สัดส่วน" ที่กฎหมายกำหนดไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่ายในองค์กร
1. สัดส่วนคณะกรรมการ คปอ. ตามขนาดขององค์กร
จำนวนกรรมการ คปอ. จะแปรผันตามจำนวนลูกจ้างในสถานประกอบกิจการ ดังนี้ครับ :
| จำนวนลูกจ้าง | ประธาน (นายจ้าง/ผู้มีอำนาจ) | ผู้แทนระดับบริหาร | ผู้แทนระดับหัวหน้างาน | ผู้แทนลูกจ้าง (จากการเลือกตั้ง) | เลขานุการ (จป.วิชาชีพ) | รวมขั้นต่ำ |
| 50 - 99 คน | 1 ท่าน | - | 1 ท่าน | 2 ท่าน | 1 ท่าน | 5 ท่าน |
| 100 - 499 คน | 1 ท่าน | 1 ท่าน | 2 ท่าน | 4 ท่าน | 1 ท่าน | 9 ท่าน |
| 500 คนขึ้นไป | 1 ท่าน | 2 ท่าน | 4 ท่าน | 6 ท่าน | 1 ท่าน | 14 ท่าน |
2. ที่มาของ "ผู้แทนลูกจ้าง" (การเลือกตั้ง)
จุดที่สำคัญที่สุดคือ ผู้แทนลูกจ้าง ต้องมาจากการ "เลือกตั้ง" เท่านั้น ไม่ใช่การแต่งตั้งโดยนายจ้าง :
- ผู้มีสิทธิลงสมัคร: ต้องเป็นลูกจ้างระดับปฏิบัติการ (ไม่มีอำนาจบังคับบัญชา)
- กระบวนการเลือกตั้ง: นายจ้างต้องจัดให้มีการเลือกตั้งอย่างเป็นธรรม โดยกำหนดวัน เวลา และวิธีการลงคะแนนที่ชัดเจน
- กรณีมีสหภาพแรงงาน: หากสถานประกอบการมีสหภาพแรงงานที่มีสมาชิกเกินกว่าครึ่งหนึ่งของลูกจ้างทั้งหมด สหภาพแรงงานอาจเป็นผู้เสนอชื่อผู้แทนลูกจ้างได้ตามสัดส่วนที่กฎหมายอนุญาต
3. ที่มาของกรรมการส่วนอื่นๆ
- ประธานกรรมการ: นายจ้างหรือผู้บริหารระดับสูงสุดของสถานประกอบกิจการ
- ผู้แทนระดับบริหาร / หัวหน้างาน: มาจากการ "แต่งตั้ง" โดยนายจ้าง
- เลขานุการ: ต้องเป็น เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับวิชาชีพ (จป.วิชาชีพ) ของสถานประกอบการนั้นๆ
4. วาระการดำรงตำแหน่ง
คณะกรรมการ คปอ. มีวาระการดำรงตำแหน่ง คราวละ 2 ปี เมื่อครบวาระแล้ว นายจ้างต้องจัดให้มีการเลือกตั้งและแต่งตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ภายใน 30 วัน ก่อนที่ชุดเดิมจะหมดวาระ เพื่อให้การดำเนินงานด้านความปลอดภัยเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
ข้อควรระวังสำหรับสถานประกอบการ
หากสถานประกอบการที่มีลูกจ้างถึงเกณฑ์ (50 คนขึ้นไป) แต่ไม่ได้จัดให้มี คปอ. หรือจัดตั้งไม่ถูกต้องตามสัดส่วน จะมีความผิดตามกฎหมายความปลอดภัยฯ ซึ่งมีโทษทั้งจำและปรับ นอกจากนี้ การที่ไม่มี คปอ. ยังส่งผลต่อคะแนนการตรวจประเมินมาตรฐานต่างๆ เช่น ISO 45001 อีกด้วย
ให้ RCS Safetytech ช่วยดูแลการจัดตั้ง คปอ. ของคุณ เรามีบริการให้คำปรึกษาตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมการเลือกตั้ง ไปจนถึงการจัดอบรมหลักสูตร คณะกรรมการความปลอดภัยฯ (คปอ.) เพื่อให้กรรมการทุกท่านเข้าใจบทบาทหน้าที่และขับเคลื่อนความปลอดภัยในองค์กรได้อย่างแท้จริง
สนใจจองหลักสูตรอบรม คปอ. ปี 2569 :
- Line ID: rcs56
- โทร: 038-110-130
- ดูตารางอบรม: www.rcs-safetytech.com

