เจาะลึกขั้นตอนการได้มาซึ่ง "คปอ." และสัดส่วนผู้แทนลูกจ้างที่ถูกต้องตามกฎหมาย

การจัดตั้ง คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (คปอ.) ไม่ใช่เพียงการแต่งตั้งใครก็ได้ขึ้นมาทำหน้าที่ แต่มีกระบวนการ "เลือกตั้ง" และ "สัดส่วน" ที่กฎหมายกำหนดไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่ายในองค์กร

1. สัดส่วนคณะกรรมการ คปอ. ตามขนาดขององค์กร

จำนวนกรรมการ คปอ. จะแปรผันตามจำนวนลูกจ้างในสถานประกอบกิจการ ดังนี้ครับ :

จำนวนลูกจ้าง ประธาน (นายจ้าง/ผู้มีอำนาจ) ผู้แทนระดับบริหาร ผู้แทนระดับหัวหน้างาน ผู้แทนลูกจ้าง (จากการเลือกตั้ง) เลขานุการ (จป.วิชาชีพ) รวมขั้นต่ำ
50 - 99 คน 1 ท่าน - 1 ท่าน 2 ท่าน 1 ท่าน 5 ท่าน
100 - 499 คน 1 ท่าน 1 ท่าน 2 ท่าน 4 ท่าน 1 ท่าน 9 ท่าน
500 คนขึ้นไป 1 ท่าน 2 ท่าน 4 ท่าน 6 ท่าน 1 ท่าน 14 ท่าน 

2. ที่มาของ "ผู้แทนลูกจ้าง" (การเลือกตั้ง)

จุดที่สำคัญที่สุดคือ ผู้แทนลูกจ้าง ต้องมาจากการ "เลือกตั้ง" เท่านั้น ไม่ใช่การแต่งตั้งโดยนายจ้าง :

  • ผู้มีสิทธิลงสมัคร: ต้องเป็นลูกจ้างระดับปฏิบัติการ (ไม่มีอำนาจบังคับบัญชา)
  • กระบวนการเลือกตั้ง: นายจ้างต้องจัดให้มีการเลือกตั้งอย่างเป็นธรรม โดยกำหนดวัน เวลา และวิธีการลงคะแนนที่ชัดเจน
  • กรณีมีสหภาพแรงงาน: หากสถานประกอบการมีสหภาพแรงงานที่มีสมาชิกเกินกว่าครึ่งหนึ่งของลูกจ้างทั้งหมด สหภาพแรงงานอาจเป็นผู้เสนอชื่อผู้แทนลูกจ้างได้ตามสัดส่วนที่กฎหมายอนุญาต

3. ที่มาของกรรมการส่วนอื่นๆ

  • ประธานกรรมการ: นายจ้างหรือผู้บริหารระดับสูงสุดของสถานประกอบกิจการ
  • ผู้แทนระดับบริหาร / หัวหน้างาน: มาจากการ "แต่งตั้ง" โดยนายจ้าง
  • เลขานุการ: ต้องเป็น เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับวิชาชีพ (จป.วิชาชีพ) ของสถานประกอบการนั้นๆ

4. วาระการดำรงตำแหน่ง

คณะกรรมการ คปอ. มีวาระการดำรงตำแหน่ง คราวละ 2 ปี เมื่อครบวาระแล้ว นายจ้างต้องจัดให้มีการเลือกตั้งและแต่งตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ภายใน 30 วัน ก่อนที่ชุดเดิมจะหมดวาระ เพื่อให้การดำเนินงานด้านความปลอดภัยเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

ข้อควรระวังสำหรับสถานประกอบการ

หากสถานประกอบการที่มีลูกจ้างถึงเกณฑ์ (50 คนขึ้นไป) แต่ไม่ได้จัดให้มี คปอ. หรือจัดตั้งไม่ถูกต้องตามสัดส่วน จะมีความผิดตามกฎหมายความปลอดภัยฯ ซึ่งมีโทษทั้งจำและปรับ นอกจากนี้ การที่ไม่มี คปอ. ยังส่งผลต่อคะแนนการตรวจประเมินมาตรฐานต่างๆ เช่น ISO 45001 อีกด้วย

ให้ RCS Safetytech ช่วยดูแลการจัดตั้ง คปอ. ของคุณ เรามีบริการให้คำปรึกษาตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมการเลือกตั้ง ไปจนถึงการจัดอบรมหลักสูตร คณะกรรมการความปลอดภัยฯ (คปอ.) เพื่อให้กรรมการทุกท่านเข้าใจบทบาทหน้าที่และขับเคลื่อนความปลอดภัยในองค์กรได้อย่างแท้จริง

สนใจจองหลักสูตรอบรม คปอ. ปี 2569 :